İngiltere’nin Ruanda’ya gönderdiği mülteciler konuştu: ‘Açık hapishane’
![](https://haberarac.com.tr/wp-content/uploads/2024/06/ingilterenin-ruandaya-gonderdigi-multeciler-konustu-acik-hapishane-8FH4VSM4-780x470.jpg)
Bir grup mülteci bir yılı aşkın süre önce İngiltere’nin Hint Okyanusu’ndaki bir adasından Ruanda’ya nakledildi. Kendilerini izole edilmiş ve güvensiz hissettiklerini söyleyen mültecilerden biri Afrika ülkesini “açık hapishane” olarak tanımladı. Hükümetin, İngiltere’den Ruanda’ya sığınmacı gönderme konusundaki tartışmalı planını diğer partiler sorgularken BBC, ayrı bir anlaşma kapsamında orada bulunan göçmenlerden dördüyle ülkedeki deneyimlerini konuşmak için Ruanda’ya gitti.
HAFTADA 50 DOLAR VERİLİYOR, ÇALIŞMALARINA İZİN YOK
Küçük grup Hint Okyanusu’ndaki bir ada olan Diego Garcia’dan Ruanda’ya gönderildi. Bazı durumlarda geçmişte yaşadıkları cinsel saldırı ve işkencenin sonucu olan karmaşık tıbbi ihtiyaçlarının Ruanda’da karşılanmadığını dile getirdiler. Her birine yiyecek ve diğer temel ihtiyaçlar için haftada 50 dolar veriliyor ancak çalışmalarına izin verilmiyor.
Dört mülteci de sokakta tacize ve istenmeyen cinsel yaklaşımlara maruz kaldıklarını söyledi. İngiltere’nin kendilerine kalıcı bir yer bulmasını beklerken aslında “kendi kendilerini hapsettiklerini”, dışarı çıkmaya çok korktuklarını belirttiler. Hepsi Sri Lankalı Tamil olan grup, intihar girişimlerinin ardından acil tıbbi bakım için Ruanda’ya nakledildi. Şu anda askeri hastaneden çıkmış durumdalar ve başkent Kigali’nin dış mahallelerinde, masrafları İngiliz yetkililer tarafından karşılanan iki dairede yaşıyorlar.
Ruanda’daki yasal statüleri İngiltere’den oraya uçan sığınmacılarla aynı değil; ancak dört kişiden ikisini temsil eden bir avukat, yaşadıkları “olumsuz deneyimlerin Ruanda’nın ‘çok savunmasız mülteciler’ için güvenli bir sığınak sunma kabiliyeti konusunda ciddi endişeler yarattığını” ifade etti. Üst düzey Ruandalı yetkili Doris Uwicyeza Picard, BBC’ye yaptığı açıklamada ülkesinin sağlık sistemine “inancının tam olduğunu” ve göçmenlerin kişisel güvenlik konusundaki endişelerinin başkaları tarafından paylaşılmadığını söyledi. “Burada gelişen bir yabancı nüfusumuz var” diye ekledi.
BBC’nin konuştuğu dört Tamil, İngiltere’ye girmek yerine ABD ile birlikte gizli bir askeri üs olarak kullanılan Diego Garcia’da sığınma talebinde bulundu. Bu kişiler, Ekim 2021’de adaya gelen onlarca kişi arasındaydı. Bunlar sığınma talebinde bulunmak için Kanada’ya gitmeye çalıştıklarını söylemişlerdi. BBC’nin Ruanda’da görüştüğü ve güvenlikleri için farklı isim kullanılan dört kişi, kendi ülkelerinde işkence ve cinsel şiddet mağduru olduklarını, bazılarının Sri Lanka’daki iç savaşta 15 yıl önce yenilgiye uğrayan Tamil Kaplanları isyancılarıyla geçmişteki bağlantıları nedeniyle mağdur olduklarını söyledi.
‘DOĞRU DÜZGÜN TIBBİ TEDAVİ GÖRMÜYORUZ’
Kendisine ağır travma sonrası stres bozukluğu teşhisi konulduğunu anlatan 23 yaşındaki Azhagu, “Doğru düzgün tıbbi tedavi görmüyoruz. Akıl sağlığı sorunlarımız var. Doktorlar bize yardım edemiyorlar” dedi. Ruandalı sağlık personelinin kendisine bağırdığını ve bir keresinde kendine zarar verdikten sonra tutuklanmakla tehdit edildiğini ve Diego Garcia’ya dönmesinin söylendiğini iddia etti. Üç odalı daireyi onunla paylaşan 26 yaşındaki Mayur, danışmanlık almaktan vazgeçtiğini ve doğru düzgün ilaç alamadığını dile getirdi. “Bu yüzden hastaneye gitmek istemiyorum” diye ekledi.
Bu kişileri temsil eden avukatlık firması yetkilileri, “müvekkillerimizin her birinin Ruanda’da karşılanmayan karmaşık tıbbi ihtiyaçları var” açıklamasını yaptı.
Göçmenlerden üçünün – iki genç erkek ve Lakshani adında bir kadın – uluslararası koruma talepleri Diego Garcia’yı yöneten İngiliz Hint Okyanusu Bölgesi (BIOT) yönetimi tarafından onaylandı. Birleşmiş Milletler ve grubu temsil eden avukatlar, bunun aslında onlara mülteci statüsü verdiğini söyledi. Gruptaki dördüncü kişi olan Lakshani’nin babası Khartik’in kızına eşlik etmesine izin verildi. Bu, grubun Sri Lanka’ya geri gönderilemeyeceği anlamına geliyor, ancak İngiltere onları kabul etmeyeceğini söyledi. Muhafazakar hükümet BIOT’un “Birleşik Krallık’a açılan bir arka kapı olamayacağını” söyledi. BIOT İngiliz egemenliği altında olsa da “anayasal olarak farklı” tanımlanıyor.
‘KORKUDAN DIŞARI ÇIKAMIYORUZ’
Ruanda’daki grup İngiliz yetkililere taşınma talebiyle mektup yazdıklarını anlatırken, bu dört kişi ayrıca taciz nedeniyle evlerini terk etmekten korktuklarını da belirtti. Lakshani’nin dairesinde, parmaklıklı pencerelerin üzerine çekilmiş gri bir perde var. 23 yaşındaki genç kadın ve 47 yaşındaki babası Khartik, “Korkudan dışarı çıkmıyoruz. Hiç arkadaşım yok” dedi. Dairelerine birkaç kez zorla girilmeye çalışıldığını, yakındaki bir sokakta bir grup erkeğin “uygunsuz kelimeler” kullanarak Lakshani’ye dokunmaya çalıştığını anlattılar. Lakshani daha önce hem Sri Lanka’da hem de Diego Garcia’da cinsel saldırıya uğradığını söyledi.
Azhagu, Mayur’la birlikte sokakta kendisine de teklifte bulunulduğunu anlattı: “Yabancılar gelip ‘seninle seks yapabilir miyim’ diye soruyorlardı. İnsanlar gülüyordu.”
Dördü de başlarına gelenleri yetkililere bildirdiklerini ancak şikayetlerinin ciddiye alınmadığını söyledi. Bu dört kişi yardım için Ruanda polisine başvurmadıklarını, geçmişte yaşadıkları istismar deneyimleri nedeniyle üniformalı kolluk kuvvetlerine güvenmediklerini belirtti. Ruandalı üst düzey yetkili Doris Uwicyeza Picard, “Ulusal makamlara başvurulmadığı takdirde nasıl yardımcı olunabilir” diye sordu.
Dört mülteciye, Ruanda’da kalmak istememeleri halinde, “güvenli bir üçüncü ülkeye” yerleştirilene kadar Diego Garcia kampına geri dönebilecekleri söylendi. Dışişleri Bakanlığı, BBC’nin Ruanda’nın grubun kalıcı olarak yerleştirileceği “güvenli bir üçüncü ülke” olarak düşünülüp düşünülmediğine ilişkin sorularına yanıt vermedi.
‘BAŞTAN SONA BİR ALDATMACA’
Ruandalı yetkili Picard, Tamillerden oluşan grup ile Birleşik Krallık’tan gelebilecek diğer sığınmacılar arasında “hiçbir benzerlik” olmadığını, bu kişilerin “işlemlerinin yapılacağını ve topluma entegre edileceğini” dile getirdi. Picard, Diego Garcia’dan gelen göçmenleri kabul etmesi ve barındırması için Ruanda’ya para verilmediğini ve İngiltere-Ruanda sığınma anlaşmasıyla “tek bağlantının” iki ülkenin “çok güçlü ortaklar” olması olduğunu söyledi.
Hem iktidardaki Muhafazakarlar hem de İşçi Partisi, İngiltere’de 4 Temmuz’da yapılacak seçimlerde net göçü azaltma vaadinde bulunuyor. Ancak İşçi Partisi Muhafazakarların bazı sığınmacıları İngiltere’den Ruanda’ya gönderme planını iptal edeceğini söyledi. Sunak, Ruanda planını hayata geçirmeyi başbakanlığının temel önceliği haline getirdi ve bunun küçük teknelerle Manş Denizi’nden düzensiz göçü caydıracağını savunuyor. İşçi Partisi, vergi mükelleflerine şimdiden 310 milyon sterline mal olan planı “baştan sona bir aldatmaca” olarak nitelendirdi.
(DIŞ HABERLER SERVİSİ)